HỎI ĐÁP VỀ TÁO BÓN Ở TRẺ

1. Phân su của trẻ sơ sinh thường được thải ra khi nào?

99% trẻ đi phân su trong vòng 24 giờ đầu sau sinh và 100% trong vòng 48 giờ sau sinh. Tình trạng không đi phân su có thể là dấu hiệu của tắc ruột hoặc bất thường giải phẫu. Khoảng 95% trẻ bị bệnh Hirschsprung và 25% trẻ bệnh xơ nang không đi phân su sau 24 giờ đầu tiên. Tuy nhiên ở trẻ sinh non, đặc biệt là trẻ sinh cực non, thường chậm tiêu phân su hơn (>24 giờ).

2. Điều gì gây cho trẻ bị táo bón?

Táo bón được định nghĩa là tình trạng chậm hoặc khó đi tiêu, kéo dài từ 2 tuần trở lên và gây ra khó chịu cho bệnh nhân. Bình thường trẻ có thể đi tiêu từ nhiều lần trong ngày đến 3 lần/ tuần. Ở trẻ em, táo bón được chẩn đoán khi tình trạng đi tiêu trở nên ít thường xuyên hơn, phân trở nên cứng và rất khó để tống xuất, hoặc khi trẻ có biểu hiện nín giữ phân hoặc không chịu đi đại tiện. Són phân (ỉa đùn) có thể cũng là dấu hiệu của táo bón.

3. Những đặc điểm gì gợi ý táo bón do nguyên nhân thực thể?

- Tiền căn sụt cân và tăng cân không đủ

- Nốt sắc tố hoặc dò vùng thắt lưng cùng

- Dát cà phê sữa trên da

- Khám thần kinh bất thường (giảm trương lực, sức cơ, phản xạ bất thường)

- Bất thường vùng hậu môn ( lệch về phía trước, mở rộng hoặc chít hẹp)

- Có máu đại thể hoặc vi thể trong phân

- Bụng chướng kèm hoặc không kèm nôn mửa.

4. Phần quan trọng nhất trong khám lâm sàng khi đánh giá táo bón là gì?

Thăm khám trực tràng: Sự hiện diện một lượng lớn phân trong bóng trực tràng gần như là táo bón chức năng. Không có phân trong bóng trục tràng có thể do vừa đi tiêu, nếu phân chảy ra sau  khi thăm khám cần nghĩ đến bệnh Hirschsprung. Không kiểm tra trực tràng là một thiếu sót thường gặp trong thăm khám trẻ, và ứ phân trong táo bón mạn thường không được phát hiện.