XỬ TRÍ TRẺ BỊ SA TRỰC TRÀNG

 

Sa trực tràng là gì?

Trực tràng là đoạn cuối ruột già, nơi chứa phân trước khi đi cầu. Sa trực tràng là hiện tượng trực tràng chui qua lỗ hậu môn ra nằm bên ngoài.

Tại sao trẻ em bị sa trực tràng?

Ở trẻ em, bệnh lý này thường do bất thường cấu trúc giải phẫu cho gập góc giữa bóng trực tràng và ống hậu môn, kèm theo tình trạng gây tăng áp lực lên tầng sinh môn khi đi cầu như táo bón, tiêu chảy, kiết lỵ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sa trực tràng.

Bệnh có nguy hiểm không?

Về phương diện y học, đây là một bệnh lành tính, ít có biến chứng nặng nề, nhưng gây cho trẻ em nhiều phiền hà trong sinh hoạt và khối ruột sa ra ngoài làm cha mẹ trẻ em rất hốt hoảng.

Có phải mổ không?

Theo bác sĩ Đào Trung Hiếu, Trưởng Khoa Ngoại Bệnh viện Nhi Đồng 1, đa số trường hợp sa trực tràng có thể điều trị nội khoa bảo tồn, chờ sự phát triển của cơ thể giúp thay đổi, điều chỉnh cấu trúc giải phẫu vùng đáy chậu. Chỉ can thiệp phẫu thuật nếu trực tràng vẫn còn sa sau 3 tuổi và khối sa có chiều dài trên 3 cm.

Về điều trị, trẻ em cần được điều chỉnh các yếu tố thúc đẩy sa trực tràng như táo bón, kiết lỵ, tiêu chảy, suy dinh dưỡng.

Cách xử trí sa trực tràng tại nhà?

Cha mẹ có thể theo dõi trẻ tại nhà và trợ giúp trẻ em đẩy khối sa trực tràng lên. Cho trẻ em năm ngửa, mông kê cao, hai chân dạng và được một người phụ nắm vào vùng khoeo, giữ và giơ chân cao lên. Đứng đối diện mông trẻ, dùng nước ấm vệ sinh sạch khối sa, các ngón bàn tay phải nắm gọn khối sa, ngón cái bàn tay trái đặt vào giữa khối sa trực tràng, từ từ nhẹ nhàng đẩy lên. Trong khi đẩy, người phụ từ từ hạ thấp dần chân xuống và khép dần hai chân lại. Khi khối sa vừa đẩy lên hết cũng là lúc hai chân trẻ em duỗi thẳng, hai nếp mông khép kín. Giữ chân ở tư thế ẩy trong một lúc, vì đôi khi chỉ cần trẻ quấy khóc cũng làm khối sa tụt ra trở lại.

Những điềm cần lưu ý khi trẻ bị sa trực tràng?

Không nên ngồi bô hoặc ngồi chồm hổm khi đi tiêu, vì trong tư thế này hậu môn nở rộng và trực tràng ở tư thế thẳng đứng nên dễ bị sa ra ngoài. Nên bồng ngửa trẻ ờ tư thế lưng dựa vào lòng mẹ, hai tay mẹ nắm giữ đùi trẻ khép lại, như tư thế “xi” trẻ em đi tiêu lúc nhỏ. Trong trường hợp khối sa bị mắc kẹt bên ngoài không đẩy lên được, thì dùng gạc thấm nước ấm đắp lên khối sa và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Những trẻ sa trực tràng cần được tái khám theo dõi lâu dài theo sự hướng dẫn của bác sĩ, để có chỉ định can thiệp phẫu thuật khi cần thiết.

(Nguồn: Hậu môn trực tràng học, Nguyễn Đình Hối, 2002)