VẬT LÝ TRỊ LIệU HÔ HẤP – MộT BIỆN PHÁP CAN THIệP KHÔNG DÙNG THUỐC GIÚP GIẢM Ứ ĐỌNG ĐÀM NHỚT Ở TRẺ NHỎ

 

TÔI MUỐN EM BÉ ĐƯỢC LẤY ĐÀM…

… SAO CHO BÉ HẾT KHÒ KHÈ! Đó là câu nói đầu tiên và cũng là yêu cầu của nhiều phụ huynh có con mắc các bệnh về đường hô hấp khi đến với Khoa Vật Lý Trị Liệu Bệnh viện Nhi Đồng. “Lấy đàm” – cách nói ngắn gọn của vật lý trị liệu hô hấp nhằm giúp giảm ứ đọng đàm nhớt ở một số trẻ nhỏ mắc các bệnh về đường hô hấp như viêm tiểu phế quản, viêm hô hấp trên.

Với đôi bàn tay khéo léo, các kỹ thuật viên vật lý trị liệu đã làm cho đường thở các em được thông thoáng bằng cách làm sạch đàm nhớt ứ đọng trong đường hô hấp, giúp các em ngủ yên, bú tốt. Đây là phương pháp đã được quan tâm rất nhiều trong thời gian qua của những gia đình hài lòng với hiệu quả của phương pháp và của cả những người còn có tâm trạng e ngại, thận trọng khi cần quyết định chọn lựa cách điều trị.

Một cách khái quát, phương pháp vật lý trị liệu hô hấp, là biện pháp điều trị hỗ trợ giải quyết ứ đọng đàm nhớt trong một số bệnh lý đường hô hấp, bằng các kỹ thuật tác động đến cơ chế sinh lý tự nhiên của hoạt động hô hấp.  Vt lý trị liu hô hấp đạt đến kết quả là đàm nhớt được dẫn lưu và loại bỏ ra khỏi cơ quan hô hấp và như thế đường hô hấp sẽ thông thoáng tạo điều kin cho vic lưu thông khí trở lại bình thường.

Đây là phương pháp điều trị hỗ trợ vì trước tiên trẻ rất cần được bác sĩ Nhi khoa khám để tìm ra nguồn gốc khò khè để điều trị tận gốc, thí dụ như khò khè do chứng trào ngược dạ dày – thực quản, khò khè do viêm tiểu phế quản, khò khè do hen suyễn, khò khè do đàm nhớt ứ đọng. Bác sĩ sẽ điều trị chứng trào ngược, chứng viêm, chứng co thắt của hen suyễn và chuyển trẻ đến khoa Vật Lý Trị Liệu để giải quyết vấn đề đàm nhớt ứ đọng làm tắc nghẽn đường hô hấp, đặc biệt là các bé dưới 1 tuổi do không tự ho khạc được nên đường hô hấp rất dễ bị tắc nghẽn.

Vấn đề tắc nghẽn đường hô hấp sẽ được cải thiện rõ rệt: bé sẽ bớt ho, hít thở dễ dàng hơn, ăn bú bình thường trở lại, bé ngủ yên, hết quấy khóc, sau một đợt vật lý trị liệu trung bình từ 2 đến 3 ngày, vì đàm nhớt của bé sẽ được lấy đi.

Sau đây là một số kỹ thuật giải quyết ứ đọng đàm nhớt ở trẻ nhỏ do các chuyên gia vật lý trị liệu thực hiện.

KỸ THUậT LÀM SẠCH MŨI – HỌNG

Khí lưu thông đầu tiên là qua cửa ngõ mũi – họng đặc biệt quan trọng đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi vì trẻ thở chủ yếu qua mũi. Do đó mũi – họng phải được thông suốt bằng cách làm sạch với nước muối sinh lý (NaCl 9‰).

KỸ THUậT “GIẢM THỂ TÍCH”

Tác động vào thì thở ra với tốc độ chậm giúp dẫn lưu đàm nhớt từ phần xa như tiểu phế quản, nhu mô phổi ra đến các phế quản lớn.

KỸ THUậT “KÍCH THÍCH HO”

Tạo một sức đẩy mạnh và nhanh khiến đàm nhớt tại phế quản lớn ra ngoài hầu họng.

KỸ THUậT “CHẶN GỐC LƯỠI”

Giúp đẩy đàm nhầy ra khỏi vùng hầu họng.

Những kỹ thuật vừa giới thiệu được thực hiện khá nhanh – khoảng 5 đến 10 phút – nhưng đòi hỏi nhân viên Vật Lý Trị Liệu phải có kỹ năng thật tốt, trình độ chuyên môn, kiến thức thật vững để có độ nhạy bén, tinh tế cần thiết cho buổi điều trị đạt hiệu quả mà không làm cho bé mệt và nhất là không để tai biến xảy ra.

Vấn đề ứ đọng đàm nhớt gây tắc nghẽn đường hô hấp đặc biệt ở trẻ nhỏ, nếu không giải quyết có khoa học có thể làm cho bé bị nhiễm trùng nhiều hơn, có thể làm bé bị suy hô hấp. Một số can thiệp dưới đây cần lưu ý, thận trọng:

Vỗ lưng

Ở Âu Châu, người ta nghiên cứu rằng kỹ thuật vỗ lưng không thể đạt được hiệu quả long đàm nếu vỗ bằng tay. Vỗ lưng bằng tay chỉ giúp trẻ cảm giác dễ chịu, tuy nhiên phải lưu ý rằng vỗ không đúng cách, quá mạnh sẽ gây co thắt các phế quản nhỏ của trẻ có thể làm cho bé khó thở hơn.

Móc đàm: Tuyệt đối không được phép dùng ngón tay hoặc những đồ vật không đảm bảo an toàn và mất vệ sinh đưa vào hầu họng bé để làm cho bé nôn ói, vì những lý do sau:

-  Ngón tay hoc những vt như lông ngỗng dễ làm trầy xước niêm mạc vùng hầu họng, như thế tạo điều kin cho vi trùng xâm nhp, làm bé bị bi nhiễm.

-  Hoạt đng nôn ói phát xuất từ dạ dày của h tiêu hóa, có thể chỉ kéo theo mt số đàm nhớt ở vùng hầu họng mà không tác đng gì đến lượng đàm nhớt ở các phế quản thuc h hô hấp, do đó dù bé có nôn ra nhưng vẫn không giải quyết được tn gốc vic tắc nghẽn hô hấp.