DỊ TẬT HẸP MŨI SAU Ở TRẺ SƠ SINH

 

Tắc hẹp mũi sau xảy ra ở những trẻ nào?

Tắc hẹp mũi sau là một dị tật bẩm sinh ở mũi gặp ở trẻ sơ sinh, gồm bất thường ở vùng mũi, vách mũi hoặc xương giữa mũi và họng ở một hoặc 2 bên mũi của trẻ. Những trẻ bị tắc hẹp mũi sau hai bên thường kèm theo những dị tật khác. 80% những trẻ này có hội chứng Charge, gồm có bất thường ở mắt, tai, mũi, tim mạch, thận và chậm phát triển tâm thần. Đây là một nguyên nhân suy hô hấp gây tử vong ở trẻ sơ sinh. Ở các nước phát triển như ở Hoa Kỳ tần xuất là 1/8000 trẻ sơ sinh. Ở Việt nam bệnh chưa có thống kê đầy đủ.

Bệnh gây nguy hiểm như thế nào?

Trẻ sơ sinh thở bằng mũi nên tắc hẹp mũi sau làm cản trở trẻ thở, ứ đọng dịch mũi gây nên những triệu chứng thay đổi tùy từng trẻ. Có khi phát hiện sau một thời gian mắc bệnh viêm phổi như trường hợp trên. Thể nặng tắc hẹp nhiều làm tịt mũi sau gây tắc hô hấp trên khiến trẻ có thể bị tím tái suy hô hấp ngay sau khi sinh. Những trường hợp nhẹ hơn, sẽ bị tím tái từng cơn kèm theo là tình trạng khó ăn và nguy cơ hít sặc do phải thở bằng miệng. Dẫn đến nguy cơ tử vong do sặc sữa vì trẻ thở bằng miệng phải hít vào để không bị ngộp trong lúc bú khiến trẻ dễ bị sặc thậm chí có thể bị ngưng thở gây tử vong trong lúc ngủ do tụt luỡi ra sau gây tắc đường hô hấp.

Làm thế nào để nhận biết trẻ bị tắc hẹp mũi sau

Thường phát hiện trẻ có tím tái khó thở ngay lúc sinh ra, nếu không trẻ được phát hiện trễ hơn sau đó do hay bị chảy mũi phải thở bằng miệng, bú sặc, bị ngộp khi bú. Khi khám trẻ, BS dùng ống thông đặt qua mũi không được, kiểm tra thông đường thở không thấy hơi thở qua mũi. Chụp X quang sọ nghiêng có bơm thuốc cản quang qua mũi thấy tắc hay hẹp mũi sau. Những trường hợp này BS nội soi mũi bằng ống mềm để xác định chẩn đoán và đánh giá độ hẹp. Gần đây chụp CT Scan giúp chẩn đoán rất rõ ràng.

Điều trị tắc hẹp mũi sau như thế nào?

Tắc hẹp mũi sau cản trở hô hấp của trẻ nên phải giải quyết sớm bằng phẫu thuật để giúp trẻ thở được dễ dàng. Nếu trẻ bị suy hô hấp thì đặt nội khí quản sau đó mới tiến hành tạo hình mũi sau. Tắc mũi do màng chắn thì phẫu thuật rất nhanh và đơn giản nhưng nếu bị tắc mũi do bất thường xương sọ thì phải tiến hành phẫu thuật khoan tạo hình mũi sau rất khó khăn và công phu. Trẻ có bất thường tim mạch kèm theo thì thường phải mở khí quản và chỉ tiến hành tạo hình khi điều kiện cho phép.