CHĂM SÓC TRẺ NHẸ CÂN

 

Trẻ nhẹ cân là trẻ có cân nặng lúc sanh dưới 2.500 gam. Hiện nay ở nước ta, tỉ lệ trẻ sanh nhẹ cân còn cao. Theo một nghiên cứu của bệnh viện Nhi Đồng 1 tiến hành ở 6 tỉnh phía Nam, tỉ lệ sanh nhẹ cân là 10,6%. Chăm sóc trẻ sơ sinh vốn đặt ra nhiều thử thách cho bậc làm cha mẹ, nhất là các đôi vợ chồng trẻ có con đầu lòng. Càng khó khăn hơn khi chăm sóc trẻ nhẹ cân. Để giúp các ông bố, bà mẹ thêm kinh nghiệm chăm sóc trẻ sanh nhẹ cân, tôi xin đưa ra ý kiến của Thạc sĩ Bác sĩ Cam Ngọc Phượng, Trưởng khoa hồi sức Sơ sinh, người có rất nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc trẻ sanh nhẹ cân.

Trẻ sanh nhẹ cân thường hay gặp những vấn đề gì ngay và sau khi sanh?

Trẻ sanh nhẹ cân dễ gặp các khó khăn về hô hấp ngay khi sanh và sau sanh, dễ bị hạ thân nhiệt vì cơ thể trẻ có lượng mỡ ít và hệ thống điều hòa thân nhiệt của trẻ chưa hoàn chỉnh. Trẻ sanh nhẹ cân dễ bị hạ đường huyết vì năng lượng dự trữ trong cơ thể trẻ rất ít, dễ gặp các vấn đề khó khăn về nuôi dưỡng vì cơ thể nhỏ, thiếu năng lượng, dạ dày nhỏ và không đủ sức để bú. Các trẻ này dễ bị nhiễm trùng hơn trẻ sanh đủ cân vì hệ thống phòng chống nhiễm khuẩn chưa phát triển đầy đủ; dễ bị vàng da nặng vì gan chưa trưởng thành và dễ gặp các vấn đề về chảy máu do hệ thống đông máu chưa phát triển hoàn chỉnh.

Cách chăm sóc trẻ nhẹ cân như thế nào?

Cần giữ ấm trẻ: Cho trẻ tiếp xúc da kề da với người mẹ, đắp chăn ấm, đội mũ lên đầu trẻ, không tắm cho trẻ trong 3 ngày đầu sau sanh, giữ phòng trẻ ấm, thoáng và đủ ánh sáng. Khuyến khích bà mẹ cho trẻ bú ( hoặc vắc sữa non và cho ăn bằng thìa) càng sớm càng tốt. Bú thường xuyên mỗi 2 giờ 1 lần trong những tuần đầu. Khuyên bà mẹ và gia đình luôn luôn rửa tay trước khi bế trẻ hoặc cho trẻ ăn. Nếu thấy trẻ tím tái, hoặc có vấn đề thở khó, hãy kích thích trẻ và mang trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Nếu thấy trẻ có vàng da trước 24 giờ hoặc vàng da ở lòng bàn tay, bàn chân, và mang trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Cần cho trẻ tiêm chủng theo lịch, giống như cho trẻ sinh đủ tháng.

Làm thế nào giúp bà mẹ giữ ấm trẻ bằng phương pháp tiếp xúc da kề da?

Đặt trẻ nằm giữa hai vú của mẹ, để chân trẻ dưới vú và tay trẻ trên vú mẹ. Hai mẹ con áp ngực vào nhau và mặt trẻ quay về một phía. Sử dụng khăn vải dài quấn gọn hai mẹ con vào với nhau. Khi đi ngủ, người mẹ cần kê cao phần trên cơ thể để giữ cho đầu trẻ ngẩng cao.

Cần theo dõi những gì khi chăm sóc trẻ nhẹ cân?

Cần xem trẻ bú có tốt không? Bao lâu trẻ bú một lần? Trẻ tiểu bao nhiêu lần trong 1 ngày? Trông trẻ có vẻ như rất buồn ngủ không? Đánh thức trẻ dậy có khó không? Phân trẻ trông như thế nào? Bao lâu trẻ đi ngoài một lần? Cần quan sát da trẻ có bị vàng da, mủ mắt, mụn mủ da. Quan sát rốn hàng ngày xem có chảy máu, mủ hay không? Xem có chấm trắng ở lợi, lưỡi hay không? Sờ tay chân trẻ có lạnh không?

Khi nào cần mang trẻ đến cơ sở y tế?

Cần mang trẻ đến cơ sở y tế khi trẻ có một trong những dấu hiệu sau:

-Ÿ Trẻ khó thở hoặc không bú được,

-Ÿ Li bì, co giật.

- Sốt.

- Sờ thấy lạnh.

Ÿ- Chảy máu rốn.

-Ÿ Vàng da nặng.

-Ÿ Nôn liên tục và chướng bệnh.

Ÿ- Nhiễm khuẩn rốn, mắt, hoặc nhiễm khuẩn da nặng.