BỆNH LÝ VÕNG MẠC Ở TRẺ SANH NON

(ROP – RETINOPATHY OF PREMATURITY)

 

Trẻ sơ sinh vốn cần một sự chăm sóc đặc biệt để có thể vượt qua được những “khó khăn” trong giai đoạn đầu làm quen với việc tự lập ngoài bụng mẹ. Và hơn ai hết, những em bé sinh non cần phải được chăm chút chu đáo, kĩ lưỡng để có thể phát triển bình thường và bắt kịp bạn bè cùng trang lứa. Trong vô vàn những vấn đề mà một trẻ sanh non cần được quan tâm, bệnh lý võng mạc là một tổn thương nặng, mà nếu không được phát hiện và điều trị sớm, trẻ sẽ vĩnh viễn mất đi cơ hội nhìn thấy thế giới xung quanh.

Bệnh lý võng mạc ở trẻ sanh non (ROP) là gì?

ROP là tình trạng rối loạn phát triển của mạch máu võng mạc ở trẻ sanh non. Một sang chấn, chẳng hạn như thiếu oxy, trẻ bị nhiễm trùng, trẻ phải thở máy, đều có thể gây ra sự phát triển bất thường của mạch máu võng mạc. Quá trình này có thể gây ra bong võng mạc, gây mù.

Làm sao để phát hiện ROP?

Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ nhỏ một loại thuốc đặc biệt vào mắt trẻ và dùng đèn chuyên dụng để khám mắt, nhằm tìm tổn thương ở võng mạc của trẻ.

Từ năm 2004, Bệnh Viện Nhi Đồng 1 đã tiến hành khám và điều trị ROP cho hơn 600 trẻ sanh non với phương pháp Laser quang đông.

Khi khám, bác sĩ thường ghi Z, S, Plus. Kết quả ấy nghĩa là gì?

Z (Zone) nghĩa là vùng tổn thương, S (Stage) là mức độ tổn thương, và plus nghĩa là bệnh kèm. Ba khái niệm này được dùng để mô tả vị trí và mức độ lan rộng của bệnh.

Những trẻ nào, và lúc nào cần tầm soát ROP?

Những trẻ sau đây cần phải được tầm soát ROP:

- Trẻ≤ 1.500g, hay tuổi thai ≤ 28 tuần

- Trẻ 1.500 – 2000g, nhưng lâm sàng chưa ổn định, còn yếu tố nguy cơ.

- Thời điểm: lúc 4 – 6 tuần tuổi, hay lúc 31 – 33 tuần tuổi hiệu chỉnh.

Khám ROP ở đâu?

Cha mẹ có thể đưa trẻ đến khám mắt, tầm soát ROP ở các địa điểm sau:

- Bệnh Viện Nhi Đồng 1.

- Bệnh viện Từ Dũ.

- Bệnh viện Mắt.

- Riêng tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, phòng khám Mắt B1 hoạt động cố định vào hai buổi chiều thứ 2 và thứ 5 từ 13 giờ đến 16 giờ. Nếu không thể thu xếp đến Bệnh Viện vào thời điểm này, phụ huynh vẫn có thể đưa con mình vào phòng C21 để khám.

Điều trị ROP như thế nào?

Sau khi bác sĩ chẩn đoán trẻ bị ROP và có chỉ định phẫu thuật, việc điều trị sẽ được tiến hành trong vòng 72 giờ sau khi có chẩn đoán.

Phương pháp điều trị là dùng Laser quang đông trên các điểm tăng sinh mạch máu võng mạc, để dừng sự phát triển mạch máu quá mức.